است ؟ فرمود : آرى « 1 » . وأيضا به سند معتبر از أبو بصير روايت كرده است كه از حضرت صادق عليه السّلام سؤال كرد كه : آيا أئمة در امر امامت ووجوب أطاعت همه به منزلهء يك شخصند وحكم ايشان يكى است ؟ حضرت فرمود : بلى « 2 » . وأيضا كلينى وديگران به سندهاى معتبر از محمد بن زيد طبري « 3 » روايت كرده‌اند كه گفت : بر بالاى سر امام رضا عليه السّلام ايستاده بودم در خراسان وجمع كثيرى از بني هاشم در خدمت آن حضرت بودند ، از جملهء ايشان إسحاق بن موسى بن عيسى عباسى « 4 » بود ، پس حضرت فرمود : اى إسحاق ! به من خبر رسيده است كه مردم مىگويند كه ما دعوى مىكنيم كه مردم بندگان مايند ! نه بحقّ قرابتي كه من به حضرت رسول صلّى اللّه عليه وآله وسلّم دارم من هرگز اين سخن را نگفته‌ام ونشنيده‌ام از احدى از پدران من كه اين را گويند وخبر نيز به من نرسيده است از احدى از آباء من كه اين را گفته باشند وليكن مىگوئيم كه مردم بندگان مايند در أطاعت ، يعنى به منزلهء بندگانند در اينكه أطاعت ما بكنند - ومولى وآزادكرده‌هاى مايند در دين - كه به سبب متابعت ما در دين از آتش جهنم آزاد شده‌اند ، پس بايد اين سخن را حاضران به غايبان برسانند « 5 » . وأيضا كلينى به سند صحيح از أبى سلمه روايت كرده است كه گفت : از حضرت صادق عليه السّلام شنيدم كه مىفرمود : مائيم آن جماعتى كه حضرت عزت أطاعت ما را بر خلق واجب كرده است ومردم را چاره‌اى نيست از معرفت ما ومعذور نيستند مردم در شناختن ما ، هر كه ما را به امامت بشناسد مؤمن است وهر كه انكار نمايد ، كافر ؛ وهر كه ما را نشناسد وانكار نيز نكند كه در مقام شك باشد مانند مستضعفين ، أو گمراه است تا برگردد

--> ( 1 ) . كافى 1 / 187 ؛ اختصاص 278 . ( 2 ) . كافى 1 / 187 . ( 3 ) . در امالى شيخ طوسي « محمد بن يزيد » آمده است . ( 4 ) . در هر دو امالى « إسحاق بن العباس بن موسى » آمده است . ( 5 ) . كافى 1 / 187 ؛ امالى شيخ مفيد 253 ؛ امالى شيخ طوسي 22 .